Terugval na EMDR: waarom je je slechter voelt

Een terugval na EMDR voelt vaak alsof je plotseling weer terug bij af bent, precies op het moment dat je dacht dat de zwaarte zou verdwijnen.

Je hebt moedig de stap gezet om je verleden aan te kijken, maar nu voelt je hoofd zwaarder dan voorheen. Dat is een eenzaam en verwarrend gevoel. Misschien denk je zelfs ”EMDR werkt niet bij mij”.

Toch is een dip na EMDR in veel gevallen een logisch onderdeel van het proces. Je lichaam draagt vaak spanning die je niet eens meer opmerkt, alsof het al jaren gewend is om te vechten of te vluchten.

Wanneer die oude overtuigingen die je klein houden eindelijk loskomen, moet je systeem een nieuwe balans vinden. Hierdoor kun je je tijdelijk slechter voelen na EMDR.

Dat rotgevoel na EMDR is zwaar, maar het betekent vaak dat er juist iets wezenlijks verandert. Geef jezelf de ruimte om dit te voelen.

Terugval na EMDR kan je laten twijfelen of het wel werkt

Een terugval na EMDR roept vaak direct twijfels op over de hele behandeling. Je stapt de praktijk uit en hoopt op verlichting, maar in plaats daarvan stuit je op een muur van vermoeidheid na EMDR therapie. Dit contrast tussen verwachting en realiteit is keihard.

Veel mensen stappen bij ons binnen omdat ze het gevoel hebben zichzelf kwijt te zijn. Heling begint echter wanneer je weer contact maakt met wat je voelt, zelfs als dat pijnlijk is. Daardoor is het logisch dat je gaat twijfelen wanneer de angst erger na EMDR lijkt te worden.

Je zenuwstelsel vertelt vaak het verhaal dat je hoofd niet kon vertellen, en daar ontstaat ruimte voor verandering. Probeer te zien dat deze onzekerheid een normaal onderdeel is van het opruimen van oude pijn. Wees zacht voor jezelf!

Je dacht dat het beter zou gaan maar het voelt juist zwaarder

Je had waarschijnlijk gehoopt dat de wolken direct zouden optrekken, maar nu ervaar je een flinke terugslag na EMDR. Dit overkomt heel veel mensen die werken aan het verwerken van trauma.

Je systeem heeft jarenlang overleefd door emoties weg te stoppen in strakke doosjes. Nu die doosjes open zijn, vliegen de gevoelens alle kanten op.

Dit komt doordat je niet langer verdoofd bent voor de pijn. Herstel begint wanneer je merkt dat je niet verkeerd bent, maar jarenlang hebt geprobeerd te overleven. Sta jezelf toe om deze zwaarte te dragen zonder er direct een oordeel aan te hangen.

Terugval na EMDR betekent niet dat er iets misgaat

Een tijdelijke achteruitgang na EMDR voelt beangstigend, maar het is zelden een teken dat je iets verkeerd doet. Het is belangrijk om te begrijpen dat een traumatische ervaring sporen achterlaat in je zenuwstelsel.

Wanneer je die sporen begint te wissen, raakt je lichaam tijdelijk in de war. Je hoofd krijgt daardoor geen tijd om op te ruimen, waardoor je gedachten zich opstapelen als ongeopende tabbladen in je browser.

Een cliënt bij Hypnotherapie Heemskerk vertelde onlangs dat ze zich na de tweede sessie compleet uitgeput voelde en dacht dat de therapie faalde. Pas weken later besefte ze dat die extreme uitputting het begin was van diepe rust.

Bedenk dat klachten na EMDR normaal zijn in deze fase. Geef je lichaam de tijd om dit nieuwe ritme te vinden.

Wat er onder de oppervlakte gebeurt in je systeem

Onder de oppervlakte is je brein na een sessie keihard aan het werk. Dit proces van herbedrading kost enorm veel energie, wat leidt tot een logische dip na EMDR.

Tijdens de behandeling worden oude netwerken in je hersenen opengebroken en opnieuw gekoppeld. Daardoor kun je ineens last krijgen van onrust in het hoofd of verwarring na EMDR.

Volgens recent onderzoek van de Vereniging EMDR Nederland ervaart ongeveer 20% van de cliënten tijdelijk een toename van klachten. Dit is dus geen uitzondering, maar een fysiologische realiteit. Je lichaam is letterlijk bezig met emoties los te laten.

Probeer te vertrouwen op de wijsheid van je eigen systeem.

Waarom klachten na EMDR tijdelijk kunnen verergeren

De reden dat je klachten en terugval na EMDR ervaart, ligt in de manier waarop trauma ligt opgeslagen. Wanneer je oude pijn raakt, schiet je lichaam vaak terug in de oorspronkelijke overlevingsstand. Daardoor voelt het alsof EMDR klachten erger maakt.

Trauma verwerken betekent niet dat je verleden verdwijnt. Het betekent dat je lichaam niet langer hoeft te reageren op oude pijn. Zolang dat proces loopt, kun je echter meer emoties na EMDR ervaren.

Oude spanning in het lichaam komt naar de oppervlakte om eindelijk gevoeld te worden. Je hoeft deze gevoelens niet direct op te lossen. Laat ze er simpelweg zijn, dan zakken ze vanzelf.

Hoe terugval na EMDR zich op verschillende manieren kan laten zien

Iedereen ervaart een verslechtering na EMDR op een eigen, unieke manier. De bijwerkingen van EMDR variëren van fysieke klachten tot emotionele uitbarstingen.

Vaak hoor je dat mensen extreem moe na EMDR zijn, alsof ze een marathon hebben gelopen. Anderen ervaren juist dat ze slecht slapen na EMDR door een constant malend hoofd.

Dit kan zich vastzetten in kleine dagelijkse momenten, zoals een deur die te hard dichtvalt of een blik die je raakt zonder dat je begrijpt waarom.

Bij Hypnotherapie Heemskerk zien we regelmatig dat de fysieke reacties de eerste dagen het hevigst zijn. Leer te luisteren naar wat jouw lichaam op dit moment specifiek nodig heeft.

Signalen die veel voorkomen na een sessie

Een terugval kan zich uiten in een breed scala aan symptomen (ook bij hypnotherapie). Het helpt om te weten welke signalen veel voorkomen, zodat je ze kunt herkennen.

• Een plotselinge opkomst van zware hoofdpijn na EMDR.
• Concentratieproblemen tijdens werk of dagelijkse taken.
• Een onverwachte en intense huilbui of veel huilen na EMDR.
• Kortdurende momenten van herbeleving na EMDR.
• Gevoelens van somberheid na EMDR zonder duidelijke aanleiding.

Deze signalen zijn slechts boodschappers van een brein dat aan het verwerken is. Zodra je stopt met vechten tegen deze symptomen, ontstaat er rust.

Emoties na EMDR kunnen intenser voelen dan je gewend bent

Het is volkomen logisch dat je bij een terugslag na EMDR ineens overspoeld wordt door gevoelens. Je hebt de deksel van de put gehaald, en alles wat daar zat, wil nu gezien worden.

Misschien ervaar je plotseling intense boosheid na EMDR richting iemand uit je verleden. Of je merkt dat negatieve gedachten na EMDR de overhand nemen. Dit hoort bij het proces van jeugdtrauma en andere trauma’s verwerken.

Herken dat deze intensiteit een teken is van bevrijding, niet van achteruitgang. Voel wat er is, dan ebt de storm sneller weg.

Reacties die je kunnen overvallen in het dagelijks leven

In het dagelijks leven kun je zomaar overvallen worden door de naweeën van je sessie. Het zenuwstelsel is tijdelijk uit balans, wat zorgt voor snellere overprikkeling.

• Je voelt je sneller overprikkeld na EMDR op drukke plekken.
• Je ervaart plotselinge paniek na EMDR in de supermarkt.
• Er steken golven van onverklaarbare angst na EMDR de kop op.
• Je reageert kribbig of ongeduldig naar je partner of kinderen.
• Je hebt de sterke neiging om je helemaal terug te trekken.

Wanneer je deze reacties opmerkt, bedenk dan dat je systeem simpelweg even overuren draait. Je mag even pauzeren en toegeven aan die vermoeidheid.

Wanneer een dip of terugval na EMDR normaal is en wanneer je moet opletten

Een tijdelijke achteruitgang na EMDR is dus vaak onderdeel van de rit. Maar hoe weet je of het nog gezond is?

Binnen de eerste dagen of weken is het volkomen normaal dat je roept ”ik voel me slechter na EMDR”. Dit is de verwerkingsfase.

Wanneer dit echter maanden aanhoudt zonder enig moment van opluchting, is het goed om aan de bel te trekken. Je vraagt je dan terecht af of EMDR verkeerd heeft uitgepakt

Soms is het trauma te complex voor een standaard aanpak. Blijf altijd in open contact met je therapeut over de intensiteit van je klachten. Samen ontdekken jullie de juiste balans.

Signalen dat je lichaam bezig is met verwerking

Je lichaam geeft duidelijke hints wanneer het actief bezig is met het opruimen van oude ballast. Deze symptomen zijn zwaar, maar veilig.

• Je voelt wisselende spanning in je schouders en nek.
• Je hebt levendige, soms verwarrende dromen ’s nachts.
• Er ontstaan plotselinge momenten van diepe zucht of geeuwen.
• Je voelt regelmatig rillingen of kou door je lijf trekken.
• Je ervaart een golf van verdriet die ook weer snel wegzakt.

Dit zijn de kleine manieren waarop je zenuwstelsel oude energie ontlaadt. Zie deze momenten als kleine overwinningen in je helingsproces.

Wanneer EMDR niet goed werkt en dat eerlijk onder ogen zien helpt

Soms is de harde conclusie dat EMDR therapie nadelen heeft die voor jou te zwaar wegen. Het kan voorkomen dat de techniek gewoon niet aansluit bij hoe jouw brein werkt.

Een aanhoudende verslechtering na EMDR kan betekenen dat je overspoeld raakt. Dan is het goed om te onderzoeken wanneer EMDR niet goed genoeg werkt.

Gelukkig zijn er prachtige alternatieven! Zo bieden EMDR, IEMT en hypnotherapie verschillende ingangen naar hetzelfde doel.

Het is enorm dapper om aan te geven dat een methode niet voor je werkt. Daarmee kies je onvoorwaardelijk voor jezelf.

Situaties waarin EMDR niet de juiste ingang is

Niet elke situatie leent zich direct voor deze intensieve vorm van therapie. Soms is een andere of zachtere benadering eerst noodzakelijk.

• Wanneer je onvoldoende stabiliteit in je huidige leven ervaart.
• Als de emotionele overspoeling te groot is om nog te kunnen observeren.
• Wanneer er sprake is van ernstige dissociatie tijdens de sessies.
• Als je merkt dat je volledig blokkeert en niets meer voelt.
• Wanneer stress en trauma elkaar in het heden continu blijven voeden.

In deze gevallen is het belangrijk om eerst te werken aan gronding en veiligheid. Je hoeft dit niet allemaal alleen uit te vogelen.

Wat je zelf kunt doen bij terugval na EMDR om je systeem te ondersteunen

Wanneer je midden in een terugval na EMDR zit, voel je je vaak machteloos. Toch heb je zelf meer invloed dan je denkt. Het belangrijkste is dat je stopt met vechten tegen de dip na EMDR.

Wees extreem zacht voor jezelf. Cancel afspraken die energie slurpen en creëer een cocon van rust. Wanneer je eindelijk voelt dat je mag ontspannen, merk je dat je al die tijd te veel droeg.

Bij Hypnotherapie Heemskerk raden we altijd aan om veel water te drinken en de natuur in te gaan. Geef jezelf de compassie die je vroeger zo gemist hebt.

Praktische manieren om spanning te reguleren

Je kunt je lichaam actief helpen om de hoge toppen van stress sneller af te vlakken. Deze kleine stappen maken een groot verschil.

• Maak dagelijks een korte, rustige wandeling zonder telefoon of muziek.
• Leg je hand op je hart en adem bewust naar je buik.
• Schrijf je warrige gedachten kort op papier om je hoofd te legen.
• Neem een warme douche of bad om je spieren te ontspannen.
• Accepteer dat nee zeggen een complete zin is.

Door deze kleine dingen toe te passen, geef je je zenuwstelsel het signaal dat het nu veilig is. Rust is de allerbeste heelmeester.

Uiteindelijk is terugval na EMDR een teken dat er iets in beweging komt

Een terugslag en rotgevoel na EMDR voelt als falen, maar is eigenlijk het ultieme bewijs dat je aan het werk bent. Oude structuren brokkelen af, en dat gaat nu eenmaal gepaard met stof en lawaai.

De tijdelijke achteruitgang na EMDR is de overgangsfase naar een lichter leven. Je bent bezig om jarenlange conditionering los te laten. Dat vraagt moed, geduld en een flinke dosis zelfliefde.

Sta jezelf toe om af en toe te wankelen, want juist in die ruimte ontstaat de nieuwe balans. Blijf ademen, blijf voelen, je bent precies waar je moet zijn.

Veelgestelde vragen